Muziek


Zijn lust en zijn leven
Meester Rongen had ook zeer grote belangstelling voor de zang en muziek. Zoals reeds eerder opgemerkt was hem tijdens zijn studietijd in Uden liefde voor de muziek in het algemeen bijgebracht. Zoals al vermeld was in America was in 1917 een zangvereniging opgericht, waaraan enkele jaren later “muziek” werd toegevoegd, vooral bedoeld voor begeleiding van sketches van de zang-/toneelvereniging. In 1926 werd meester Rongen benoemd tot “President der vereeniging”. Hij liep toen al langere tijd rond met de gedachten: “Hadden we toch een fanfare, dat lijkt me toch wat anders”. Hij voegde de daad bij het woord en stelde de toenmalige pastoor Houben voor: “Een zangvereniging is prachtig, maar ik zie toch liever een fanfare”. De parochieherder was het met dit standpunt gelukkig eens. Een half jaar lang bracht meester Rongen aspirant blazers flinke theoretische kennis bij – wat hij overigens nog jarenlang direct na schooltijd zou blijven doen – en op 6 december 1926 werden in het Belgische Lier, de stad van Felix Timmermans, de eerste muziekinstrumenten gekocht: te weten 18 blaasinstrumenten en 2 trommen. Een gedenkwaardige dag voor al degenen, die bij de aankoop aanwezig waren; op de goede afloop werd nog een flink glas bier gedronken en laat in de nacht kwam men goed beschonken thuis. De instrumenten kostten samen vierduizend gulden. Deze gelden werden door middel van renteloze voorschotten van elk honderd gulden bij elkaar gebracht. Naderhand werden deze veelal als giften aan de vereniging geschonken.

Het inblazen ervan geschiedde in Blerick, waar ook de eerste dirigent, de heer Jac Geurts, vandaan kwam. Het Blerickse gezelschap, onder leiding van dezelfde dirigent, gaf in de advent van 1926 op deze instrumenten een “oriëntatieconcert” in America.

Dat het in die dagen ook niet altijd van een leien dakje liep, blijkt uit verschillende incidenten en voorvallen. Toen de fanfare “St. Caecilia” bijvoorbeeld voor het eerst naar een echt bondsconcours zou gaan op een mooie Tweede Pinksterdag, eind jaren twintig, was dat voor het dorp America een hele gebeurtenis. De pastoor zag het echter met lede ogen aan. Meester Rongen moest op het matje komen.

“Hoe durf je”, sprak de bezorgde zielenherder, “deze eenvoudige mensen naar Nijmegen te brengen, zo’n gevaarlijke stad?” En omdat de zeereerwaarde heer in elk geval zijn koster (Henri Hermans), in het corps een onontbeerlijke bugelist, voor de Nijmeegse zedeloosheid wilde behoeden, moest Rongen helemaal naar Blerick reizen om een vervanger voor de goede man te vinden. Niettemin keerde “St. Caecilia” huiswaarts met vijf prijzen. Hij ging op zoek naar “betere” dirigenten, organiseert muziekfestivals, concoursen, solistenwedstrijden en nog veel meer. Hij onderhield intensieve contacten met componisten zoals Henk Badings, Otto Ketting en Piet Stalmeier, arrangeurs, juryleden zoals Jean Claessens, Jean-Pierre Laro, Eduard Flipse en Jan van Ossenbruggen, muziekrecensenten van de krant, radio en televisie, met muziekuitgevers, instrumentenbouwers en handelaren en onderhield nauwe en vriendschappelijke contacten met sponsoren, waaronder Hub van Doorne, geboortig van America en oprichter en president-directeur van de Daf Automobielfabrieken. Van de fanfare was meester Rongen, naast een aantal jaren actief meespelend muzikant (trombonist), ruim 55 jaar voorzitter geweest (van 1927-1981). Een unicum in Nederland. Onder zijn voorzitterschap behaalden de Americaanse blazers vele eerste prijzen, promoties, regionale, provinciale, nationale en internationale titels. Uiteindelijk promoveerde de vereniging naar de hoogste afdeling; te weten de concertafdeling: een elite-afdeling waarin slechts enkele verenigingen in Nederland uitkomen.

Zie ook: www.mvcaecilia.nl

Secretaris van de R.K. Limburgse Bond van Muziekgezelschappen
Via de fanfare kwam meester Rongen in de jaren veertig in contact met bestuurders van de R.K. Limburgse Bond van Muziekgezelschappen. Na de oorlog (in 1948) werd hij zelf in het bestuur gekozen als opvolger van de heer Coumans uit Horst. Er was toen praktisch geen Noord Limburgse vereniging bij de muziekbond aangesloten. Rongen ging dus weer op pad, nu om de muziekbeoefening te propageren. Zijn omzwervingen betroffen het gebied tussen Weert en Gennep. Hij deed dat samen met andere bestuursleden, zoals de reeds genoemde professor Rob Salomons. Toen meester Rongen in 1949, na een kortstondig vicevoorzitterschap tot secretaris werd benoemd, telde de bond 113 leden. Tegenwoordig zijn dat er 285. De Limburgse muziekbond staat de laatste jaren kwantitatief en kwalitatief bovenaan in Nederland. De administratie kostte meester Rongen drie uur per dag; ook dat was een consequentie van de muzikale hoogconjunctuur. Maar Martin Rongen voelde het als een hobby. “Anders deed ik het niet”, zei hij altijd. Zeer vaak was hij van huis voor wedstrijden, muziekconcoursen en massa’s vergaderingen. Een extra belasting vormden de slechte verbindingen en het gebrekkige openbaar vervoer naar America. Regelmatig ging hij te voet naar het station Horst-Sevenum. Een vol uur lopen met een zware boekentas. Vanwege zijn zuinigheid, vooral als het in het belang van de vereniging of de bond ging, kwam het niet in hem op om van een taxi gebruik te maken.

Martin Rongen was ook de man die op het idee kwam om voor de topsuperieure fanfareorkesten jaarlijks het zogeheten prominentenconcert op te zetten. Deze vermaarde concerten, waarbij de regionale radio-omroep aanwezig was en waarvan de K.R.O. uitzendingen verzorgde, waren in feite de voorloper van de latere top-vier concerten voor harmonieorkesten en supertrio concerten voor fanfares. Ook was hij de initiatiefnemer en geestelijke vader van het befaamde Peeltoernooi, opgericht in 1966, een jaarlijks muzikaal treffen, met een juryoordeel in predicaten, voor muziekgezelschappen uit het oorspronkelijke Peelgebied. Dit toernooi, dat afwisselend door een vereniging uit Brabant of Limburg wordt georganiseerd, werd in 2016 voor de 50e keer gehouden en is nog altijd springlevend.

Hieronder een fotogalarij met diverse foto’s uit de muzikale carrière van Meister Rongen.

 

Download alle foto’s van deze website (167MB)